Khó khăn những ngày đầu

Trong hành trình gieo chữ nơi vùng đất còn nhiều gian khó, ít ai nghĩ rằng hai vợ chồng trẻ, tay trắng vào nghề, lại có thể bền bỉ đi cùng nhau suốt gần hai thập kỷ. Thầy Lê Viết Hòa và cô Đoàn Thị Mai Xuân đã trải qua những năm tháng khởi đầu đầy thử thách. 

Ngày mới ra trường, đồng lương giáo viên còn ít ỏi, hai con nhỏ đang tuổi ăn học, sống xa quê, cha mẹ hai bên già yếu, không có người thân kề bên giúp đỡ. Cuộc sống bộn bề lo toan, nhiều khi phải tính toán từng đồng cuối tháng. Nhưng trong gian khó, họ vẫn kiên trì bám trường, bám lớp, nuôi dạy con ngoan ngoãn, vừa lo gia đình nhỏ, vừa lo cho học sinh.

  Điều khiến đồng nghiệp và phụ huynh cảm phục chính là, dù còn chật vật về kinh tế, vợ chồng thầy cô vẫn dành dụm một phần đồng lương ít ỏi để mua bút viết, tập vở, thậm chí đóng học phí cho học sinh nghèo. Tấm lòng ấy đã giúp nhiều em tiếp tục đến lớp, nuôi trong các em niềm tin rằng: “Trong khó khăn, thầy cô vẫn luôn đồng hành, chia sẻ yêu thương cùng các em”. 

Hết lòng vì học sinh

Trong lớp học, thầy Hòa luôn tận tâm, tìm tòi phương pháp giảng dạy phù hợp với năng lực từng em. Với học sinh yếu, giai đình khó khăn, cô thầy phụ đạo miễn phí, kiên trì cùng các em đi từng bước nhỏ. Với học sinh khá giỏi, thầy cô có phương pháp bồi dưỡng để các em tham gia kỳ thi học sinh giỏi, nghiên cứu khoa học kỹ thuật cấp thành phố, thi Đại học, tốt nghiệp đạt điểm cao và đạt nhiều giải trong các cuộc thi cấp tỉnh.

Sách "Hạt giống tâm hồn" vợ chống thầy Hòa cô Xuân đang gieo vào tâm hồn trẻ thơ trong CLB Đọc sách tại nhà

Cô Xuân, bằng niềm say mê văn chương, gieo vào lòng học sinh tình yêu cái đẹp, khả năng cảm thụ ngôn từ. Cô tổ chức “Thư viện lớp học”, phong trào đọc sách và viết cảm nhận. Nhiều em học trò nghèo đã tìm lại niềm vui trong học tập nhờ những cuốn sách cô trao tặng. 

Hơn cả việc truyền đạt tri thức, họ hướng học trò tới giá trị sống nhân văn. Bài học từ thầy cô không chỉ là lời giảng trên bục, mà còn là sự quan tâm, sẻ chia thường ngày. Triết lý giáo dục giản dị mà thấm thía: “Dạy chữ phải đi đôi với dạy người”. 

Triết lý gieo mầm yêu thương từ sách và lòng biết ơn

Một điểm nổi bật trong hành trình bền bỉ của cô Xuân là triết lý bồi dưỡng cho học sinh niềm đam mê đọc sách gắn với lòng biết ơn. 

Với cô, sách không chỉ là kiến thức mà còn là “người bạn mở ra thế giới mới”. Vì vậy, mỗi khi tặng học sinh một cuốn sách “Hạt giống tâm hồn”, cô không xem đó là sự ban phát, mà là sự gửi gắm niềm tin. Điều đặc biệt là cô hướng dẫn học sinh đọc hết cuốn sách và sau đó ghi lại cảm nhận vào vở hoặc một tờ giấy nhỏ. Trong những trang giấy ấy, học sinh bày tỏ điều mình học được, cảm xúc khi đọc và cả lòng biết ơn đối với thầy cô.

Chương trình đọc sách và tặng sách hàng tuần ở lớp của cô giáo Đoàn Thị Mai Xuân 

Có em viết: “Thưa cô, đây là cuốn sách đầu tiên con có riêng cho mình. Nhờ cô, con hiểu rằng tri thức có thể thay đổi cuộc đời”. Những dòng chữ mộc mạc ấy chính là minh chứng cho hiệu quả của một triết lý giáo dục nhân văn: “Trao một cuốn sách là gieo một hạt giống và lòng biết ơn chính là mầm non đầu tiên nảy lên từ hạt giống đó”. 

Từ lớp học đến căn nhà nhỏ, những buổi đọc sách tại “Thư viện lớp”, “Thư viện nhà” và viết cảm nhận đã trở thành “trường học thứ hai”, nơi học sinh rèn thói quen suy ngẫm, biết ơn và sống nhân văn hơn, nơi thầy cô gieo mầm tri thức, trí tuệ và sẻ chia. 

Xây dựng sân chơi trí tuệ

Bên cạnh dạy chữ, thầy Hòa và cô Xuân còn chú trọng xây dựng các sân chơi bổ ích. Thầy cô đã thành lập Câu lạc bộ Cờ vua ở nhà, tổ chức sân chơi học mà chơi, chơi  mà học, giúp học sinh rèn luyện tư duy logic, tinh thần kỷ luật và sự kiên nhẫn. Với thầy cô, một ván cờ không chỉ là trò chơi mà còn là bài học: “Mỗi nước đi sai có thể đổi cả cục diện, như trong cuộc sống, mỗi quyết định đều cần suy nghĩ thấu đáo”.

Sinh hoạt định kỳ CLB Cờ vua và đọc sách tại nhà thầy Hòa và cô Xuân tại làng Hà Thanh, xã Phú Vinh, thành phố Huế 

Cô Xuân thì nuôi dưỡng tình yêu văn chương, lòng biết ơn và hiểu thương qua những buổi sinh hoạt khuyến đọc, thi kể chuyện theo sách, thi viết cảm nhận.  Thầy Hòa thì truyền dạy cho học sinh đam mê Toán học, tính kỷ luật, nghiêm túc trong học tập và cuộc sống Những hoạt động ấy mở ra cho học trò cơ hội chia sẻ tri thức, rèn kỹ năng diễn đạt và phát triển nhân cách cho học sinh từ bậc Tiểu học đến THPT ở xã Phú Vinh quê hương của tôi. 

Từ những sân chơi ấy, học trò không chỉ thêm yêu việc học mà còn học được cách sống tử tế, biết gắn bó, đoàn kết để sau này lớn lên làm người tử tế. 

Lan tỏa lòng nhân ái

Không dừng lại ở giảng dạy, vợ chồng thầy Hòa và cô Xuân còn tích cực tham gia hoạt động cộng đồng. Họ là thành viên nòng cốt của Câu lạc bộ Biển sạch 4S-CST, thường xuyên tham gia dọn rác, bảo vệ môi trường và các chuyến thiện nguyện giúp đỡ bà con miền núi Long Quảng, A Lưới, Trung tâm nuôi dạy trẻ em mồ côi và chương trình “Mảnh ghép nhà yêu thương”, “Tiếp sức đến trường”, “Tiếp lửa Tài năng”…, chia sẻ giúp đỡ học sinh trong và ngoài nhà trường với tấm lòng chân thành, trong sáng.

Cô giáo Đoàn Thị  Xuân tặng sách và phần thưởng cho các em học sinh là thành viên tích cực của CLB Kỹ năng sống và CLB Biển sạch 4S-CST 

Ở đó, những cuốn vở, cây bút, bộ quần áo, tập sách, món quà… mang theo tấm lòng của thầy cô và các thành viên CLB đến tận tay các em nhỏ nghèo khó. Mỗi chuyến đi vừa là hành trình sẻ chia, vừa là bài học sống động cho chính học trò của hai vợ chồng: giúp đỡ người khác cũng chính là cách để làm giàu cho tâm hồn mình. 

Tấm gương trong gia đình nhỏ

Trong tổ ấm nhỏ, thầy Hòa và cô Xuân cũng là điểm tựa vững chắc cho con cái. Dù phải chắt chiu từng đồng lương, họ vẫn thống nhất chung tay nuôi dạy hai con chăm ngoan, học giỏi. Hai em đều tự giác học tập, biết cầu tiến, và đã thi đỗ vào Trường THPT Chuyên Quốc Học Huế, vừa đạt giải ba môn Toán và tham gia bồi dưỡng đội tuyển quốc gia – niềm tự hào của gia đình và thầy cô cùng bà con, đồng nghiệp.

Những thành viên trong gia đình và câu lạc bộ Cờ vua – Đọc sách tại nhà 

Điều đáng quý không chỉ là thành tích học tập của con, mà còn là nhân cách mà hai cháu được rèn từ gương sống của cha mẹ: giản dị, biết sẻ chia, kiên trì vươn lên, có niềm tin vào cuộc sống tốt đẹp và thiện lành. 

Gia đình của thầy cô chính là minh chứng rõ ràng rằng: giáo dục không chỉ diễn ra trên bục giảng, mà bắt đầu từ bữa cơm gia đình, từ cách cha mẹ sống, dạy con bằng hành động chứ không chỉ bằng lời nói. 

Ngọn lửa lan tỏa

Câu chuyện về thầy Hòa và cô Xuân không chỉ dừng lại ở hai cá nhân, mà đã lan tỏa thành nguồn cảm hứng cho đồng nghiệp, phụ huynh và học sinh. Trong bối cảnh xã hội hiện đại, khi giá trị vật chất đôi lúc lấn át giá trị tinh thần, hình ảnh hai vợ chồng giáo viên vùng khó khăn vẫn ngày ngày lặng thầm gieo chữ, gieo mầm yêu thương càng trở nên trân quý. Hai vợ chồng thầy cô là tấm gương sáng để tôi gửi gắm con tôi được vừa học chữ vừa học làm người, soi vào để cố gắng học hỏi và rèn luyện để hoàn thiện nhân cách, chỉ mong các con biết chia sẻ với người, biết làm người lương thiện và có cuộc sống bình an sau này.

Triết lý giáo dục của thầy cô giản dị nhưng sâu xa: dạy học không chỉ để học sinh thi đỗ, mà để các em biết sống tử tế, biết ơn và nhân ái. Đó cũng chính là mục tiêu cao nhất của giáo dục. 

Hai vợ chồng thầy Lê Viết Hòa và cô Đoàn Thị Mai Xuân đã viết nên câu chuyện giản dị mà cao đẹp: vượt qua gian khó đời thường để kiên định với sự nghiệp trồng người. Từ lớp học, câu lạc bộ cờ vua, tủ sách đến những việc làm thiện nguyện âm thầm, thầy cô luôn gieo vào tâm hồn học trò hạt giống tri thức và lòng yêu thương, để góp phần cho cuộc đời đâm chồi nảy lộc trong vườn xuân tình người.

Thầy Hòa và cô Xuân kết nối cựu học sinh thực hiện Chương trình “Tiếp lửa Tài năng” vinh danh và khen thưởng cho những học sinh giỏi cấp thành phố năm học 2025 – 2026

Cuộc đời của thầy Lê Viết Hòa và cô Đoàn Thị Mai minh chứng rõ ràng cho một triết lý bất biến: “Người thầy vĩ đại không chỉ truyền đạt tri thức, mà còn truyền lửa yêu thương và niềm tin để học trò trưởng thành”. Và chính ánh sáng từ ngọn lửa ấy sẽ còn mãi soi đường cho bao thế hệ học sinh nơi vùng đất khó khăn của quê hương Phú Vinh chúng tôi bay cao và bay xa với niềm yêu thương và hi vọng./.

Thầy Lê Viết Hòa và cô Đoàn Thị Mai Xuân, giáo viên trường THPT Vinh Xuân, thành phố Huế và gia đình.

Nguyễn Thành Sơn

(Nguồn bài và ảnh: Hoàng Anh Tuấn và website trường THPT Vinh Xuân)